President Kagame toonde zich voor de verkiezingen van vorige maand een voorbeeldig democraat. Maar hij kan dictatoriaal uit de hoek komen. Tijd om de Westerse houding naar Rwanda te herzien.

Individuele ongelijkheid is er overal. Maatschappelijke ongelijkheid heeft vaak grote politieke betekenis. De middenklasse speelt daarin een belangrijke rol.

Hulporganisaties moeten minder afhankelijk worden van subsidies. Als zij zelfstandiger werken, krijgen concurrentie en innovatie een kans.

 

Afrikaanse ministers van financiën blijken nu heel anders te denken dan de Afrikaanse presidenten die in 2000 harde afspraken maakten.

 

Het ochtendblad plaatste een beeld van een uitgemergeld Soedanees kind. Geen krantenlezer zegde zijn abonnement op. Wat maakt dit kind anders dan Ruben?

 

Na Afrika stort de Sino-duivel zich op Latijns-Amerika. China heeft al met 21 van de 33 Latijns-Amerikaanse landen diplomatieke contacten.

Demissionair minister van defensie Eimert van Middelkoop sprak terecht van een 'boze geest uit het verleden'. Hij had er zelf om gevraagd, om het onderzoek naar Nederlandse betrokkenheid bij geheime proeven met giftige gassen.

Het Icesave-debacle en het referendum onder de IJslanders hebben meer te maken met duurzame ontwikkeling dan op het eerste gezicht lijkt.

De kritiek op de zorgvuldigheid in de rapportages van het internationale klimaatbureau IPCC leiden af van de werkelijke problemen. Het maakt niet uit hoe  opwarming ontstaat, we moeten dringend aan de slag om de gevolgen ervan te beperken voor de armste delen van de wereld.

Volgens de Wageningse hoogleraar Rabbinge hoeft Nederland niet langer trots op Shell te zijn. Het percentage schone energie dat het bedrijf opwekt, ligt ver beneden de maat.

De Liberiaanse presidente Ellen Johnson Sirleaf stuurt gerust corrupte functionarissen de laan uit - zelfs als deze zich beschamend dicht bij haar bevonden

De WRR presenteerde een nieuwe visie op ontwikkelingshulp, met een centraal ontwikkelingsapparaat dat rechtstreeks onder de minister valt. Blijft er dan nog wel iets te doen voor de Cordaids, ICCO's, Hivossen en Novibs van dit land?

België heeft Congo een flink bedrag aan hulp toegezegd - en daar eisen aan verbonden. Een wassen neus.

Voor Guinee-Bisseau is het Nederlandse ontwikkelingsgeld van groot belang. De drastische beperking hiervan brengt de stabiliteit van de hele regio in gevaar.

Nigeria heeft een slechte roep. Door de mislukte aanslag op het Amerikaanse vliegtuig naar Detroit wordt het nog moeilijker het clichébeeld te nuanceren.

Buitenlands militair ingrijpen in arme landen die gebukt gaan onder staatsterreur is een taboe. Maar hoe lang nog? De maatschappelijke druk om een volk te bevrijden van een zieke dictator groeit.

Een Keniaanse minister is spinnijdig over het intrekken van zijn inreisvisum door de VS, maar de gewone burgers op straat zullen er betwist om gniffelen.

Schreef de Surinaamse verzetsstrijder Anton de Kom echt het eerste boek over de slavernij in Suriname? Jarenlang is zijn auteurschap betwist - een gevoelige kwestie in Suriname. In een kloeke biografie krijgt De Kom eerherstel.

 

Radicalisme is van alle tijden en religies. Dat juist nu het aantal radicale moslims groeit, komt deels omdat alle islamieten als fanatici worden weggezet.

Waarom wordt er zo moeilijk gedaan over de villa van het kroonprinselijk paar in Mozambique? Zakendoen in een arm land is kennelijk nog steeds lastiger uit te leggen dan het doneren van een kindertehuis.

De gestage stroom nieuwe handelsakkoorden tussen landen vormt eerder een bedreiging voor de mondiale welvaart dan een stimulans.

Als mensen met mooie praatjes komen, denk ik: ja ja, leuk gekletst maar nu boter bji de vis. Ik geef toe, ik word sceptisch. Zeker als het gaat om afspraken of aankondigingen van grote organisaties, zoals de G20. Toch is er iets veranderd.

De wereldpolitiek wordt beheerst door emoties. Vooral door angst, vernedering, en hoop. Wat betekent dat voor onze relatie met arme landen?

Hulporganisaties én de overheid maken te weinig gebruik van de al bestaande religieuze hulpsystemen in ontwikkelingslanden. Terwijl die toch diep in de lokale gemeenschappen geworteld zijn.

De afname van de biodiversiteit moet volgend jaar een halt zijn toegeroepen. Die doelstelling gaat zeker niet gehaald worden. Zou het helpen als we gaan betalen voor geleverde 'ecosysteemdiensten'?

De rijke westerse landen hebben een historische ommezwaai gemaakt in het landbouwbeleid voor arme landen. Daarmee slaan we drie vliegen in een klap.

Geen land dat de afgelopen jaren zo open stond voor buitenlandse arbeiders als Spanje. Maar door de economische crisis zijn juist zij het die nu in de illegaliteit verdwijnen.

Europa zou op het gebied van mensenrechten, vrede en ontwikkelingssamenwerking de meest invloedrijke speler op het wereldtoneel kunnen zijn, maar onze invloed is de laatste jaren teruggegaan.

De plannen van minister Koenders voor een ander ontwikkelingsbeleid zijn opvallend tam, zelfs wat bangelijk, ontvangen door de organisaties die er het meest door worden geraakt.

Het internationaal opererende bedrijfsleven kan nog steeds in veel arme, corrupte landen gewoon zijn gang gaan, want een juridische infrastructuur ter plekke ontbreekt.

De relatie tussen het Westen en de rest van de wereld is onder Bush zo verslechterd dat er iets gebeuren moet. Alle ogen zijn gericht op Obama.

In Nederland heeft het eigenbelang altijd geprevaleerd boven doelstellingen met een nobeler aard. Nu de kredietcrisis leidt tot onzekerheid en een oplopende werkloosheid komt het budget van Bert Koenders onder druk te staan.

Obama's nieuwe aanpak van falende staten als Afghanistan, Pakistan en de Palestijnse gebieden is veelbelovend: meer diplomatie en meer ontwikkeling. Maar de zwaarden worden niet omgesmolten tot ploegscharen.

De Mexicaanse varkensgriep trekt diepe sporen door een toch al wereldwijd in zijn voegen krakend economisch systeem. De oorzaak (de bio-industrie) wordt echter niet aangepakt, want het sudderlapje is heilig.

Het ontwikkelingswerkwereldje wordt op dit moment beheerst door twee thema's: economische crisis en kritiek op de branche. Op het eerste gezicht lijken de twee niets met elkaar te maken hebben maar even nadenken leert dat het zo eenvoudig niet ligt.

De combinatie van de recente herdenking van zestig jaar NAVO en vijftien jaar Rwanda-drama suggereren voor de zoveelste keer nut en noodzaak van een wereldleger.

Er zijn genoeg bewijzen dat de Rwandese leider Paul Kagame een actieve rol speelt in het aanjagen van geweld in Congo. Het is onbegrijpelijk waarom Nederland niet alle steun voor dat land intrekt.

Een nieuw wetsvoorstel dat verkrachting in het huwelijk van sjiitische vrouwen sanctioneert, was voor Minister Verhagen aanleiding president Karzai te vragen om de wet aan de eigen grondwet en de internationale verdragen te toetsen.

Nederland doet te weinig aan vrijheid en veiligheid op Aruba en de Antillen, constateert de Raad van Europa. We zouden minder politiek correct moeten worden.

De Wereldbank doet suggesties om de negatieve gevolgen van de crisis voor arme landen te beperken. Enig wantrouwen is hier op zijn plaats.

De econome Dambisa Moyo wil een abrupt einde aan de hulp. Het is tijd dat bestuurders verantwoording gaan afleggen aan hun eigen bevolking, in plaats van aan westerse donoren.

Onderdeel van een duurzame economische structuur is in elk geval een andere rol van de overheid, zoals Chris van der Heijden in zijn commentaar al aanstipt.

De kredietcrisis heeft nu dan toch alle haarvaten van de mondiale samenleving bereikt. Leek het aanvankelijk vooral nog een stevige terugslag voor financiële instellingen, inmiddels zijn economieën in een glijvlucht geraakt, vallen er massaontslagen en ziet de nabije toekomst er niet erg zonnig uit.

De huidige economische crisis, verhullend kredietcrisis genoemd (alsof het alleen daarom gaat), zou het einde van de dominantie van het westers economisch systeem kunnen betekenen.

In januari jl. werd de Journalist van het Jaar 2008 bekroond. Hartelijke felicitaties voor NRC-correspondent in zuidelijk Afrika Bram Vermeulen. De prijs komt van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), maar werd uitgereikt door de minister van Ontwikkelingssamenwerking.

Als reactie op de beschieting van de Verenigde Naties-school op 6 januari j.l. zei een woordvoerder van het Witte Huis dat er nu drastische maatregelen genomen moesten worden om te voorkomen dat zijn opvolger over zes of negen maanden op dezelfde plek als hij dezelfde treurige boodschap moest uitspreken: dat het fout liep in Gaza.

Oppositie bedrijven is gevaarlijk in de dictatuur Ethiopië. Politici van de partij die de verkiezingen van 2005, won verdwenen sindsdien en masse in Ethiopische gevangenissen en lokale niet-gouvernementele organisaties die proberen democratie en emancipatie te bevorderen, zijn sinds afgelopen kerst bij de Ethiopische wet verboden.

Het gaat helemaal niet zo slecht met de steun van de Nederlandse burger voor een betere wereld. We blijven geëngageerd, betrokken bij het lot van arme landen, en laten ons niet zo snel van de wijs brengen. Dat is de belangrijkste conclusie uit het onderzoek 'Doe je genoeg voor een betere wereld?' dat onzeWereld eind 2008 alweer voor de vierde keer heeft gehouden onder in totaal ruim 1000 respondenten.

De kredietcrisis zal een heleboel problemen veroorzaken, voor ons in het Westen, en niet in de laatste plaats ook voor ontwikkelingslanden. Maar er is ook een positieve keerzijde.

Het was de Franse minister van Buitenlandse Zaken Bernard Kouchner die tijdens de recente VN-top over de Millenniumdoelen zei wat niemand durfde te zeggen, maar vermoedelijk velen dachten.

Wordt Afrika voor Amerika een beetje belangrijker? Met de lancering van het Amerikaanse Africom zou je zeggen van wel. Militaire maar ook diplomatieke initiatieven en inspanningen op het gebied van ontwikkelingshulp zullen vanuit het Africa Command onder het toeziend oog van het Pentagon worden gecoördineerd.

De vijftien leden van de VN Veiligheidsraad zijn het zelden eens. Of er in de grauwe vergaderzaal in hartje New York nu gesproken wordt over sancties tegen Iran, over de onafhankelijkheid van Kosovo of over maatregelen richting Zimbabwe, Burma of Soedan: China en Rusland staan vrijwel altijd lijnrecht tegenover de drie andere permanente leden van de raad, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. En juist deze vijf landen hebben vetorecht.

Niet vaak heeft de wereld de strijd om het Amerikaanse presidentschap zo nauwgezet gevolgd als nu. De jaren waarin het machtigste land op aarde internationale afspraken aan de laars lapte en zich vervreemdde van traditionele bondgenoten lijken eindelijk bijna achter de rug.

In de eerste week van september stond op Global Voices, het aan Harvard gelieerde internationale mediaforum, een bericht over radio Zamaneh, het in Amsterdam gevestigde radiostation dat uitzendt in het Perzisch en zich richt op een Iraans publiek.

Het is even geen goed moment om een activist te zijn, zo lijkt het. De illegale acties van ex-activist Wijnand Duyvendak, in een grijs verleden, toen verzet tegen de staat nog gold als een verdienstelijke tijdsbesteding, doen het anno 2008 niet meer zo lekker.

Toen het regime van Soedan onder internationale druk in 2006 eindelijk zelf ook iets bijdroeg aan de WFP-voedselhulpprogramma's voor vluchtelingen in Darfur, bleek het te gaan om een paar vrachtwagenladingen ranzige graansorghum, aangetast door de larven van een snuitkeversoort.

In augustus vierde de regering het 2-jarig jubileum van de Nederlandse opbouwmissie in Uruzgan. In de vele interviews die het feest omkransten, weigerde Defensieminister van Middelkoop te vertellen hoeveel burgerslachtoffers de Nederlandse militairen al gemaakt hebben.

Dat Zuid-Afrika na het eind van de apartheid niet in een burgeroorlog verzeild raakte, was voor een groot deel te danken aan de Waarheids- en Verzoeningscommissie. Om de samenleving snel weer op te bouwen en mensen nader tot elkaar te brengen, kozen de Zuid-Afrikanen ervoor om in de eerste plaats de waarheid boven de tafel te krijgen.

De Spaanse kranten staan er vol van, op straat en in de winkel spreekt men bijna over niets anders, de televisie houdt er niet over op: crisis. Jarenlang heeft de Spaanse economie geboomd, zo hard dat een kind kon begrijpen dat het fout zou gaan. Maar iedereen hield de ogen gesloten, iedere bedenking werd weggewuifd. Het kon niet op.

Hoeveel geld besteden de hulporganisaties jaarlijks aan reclame? Het zullen vele miljoenen euro's per jaar zijn. Advertenties in kranten en tijdschriften, op billboards, spotjes op de televisie, het wemelt er van.

Pas volgend jaar zijn er parlementsverkiezingen in Zuid-Afrika, maar de dan afzwaaiende president Thabo Mbeki is nu al een lame duck. De waarschijnlijke opvolger Jacob Zuma staat in de startblokken en wordt inmiddels in Europa met alle égards ontvangen en geconsulteerd over de situatie in de regio.

Een onderzoeker van een internationale mensenrechtenorganisatie, vijftiger en Europeaan, die in Sierra Leone de bloemetjes buitenzet met een prostitueetje van krap veertien jaar oud. Een creatief therapeut die zich overdag inzet voor traumaverwerking van kindsoldaten in Liberia, maar 's avonds in lokale kroegen kind-hoertjes lastigvalt met zijn eigen hang-ups.

Dat arme landen slecht toegang hebben tot medicijnen die miljoenen levens kunnen redden, moge bekend zijn. Ook de energie die grote farmaceutische bedrijven willen steken in de ontwikkeling van medicijnen voor typische 'armemensen-ziekten' als malaria, rivierkoorts en diarree, laat te wensen over - en ook dat weten we al langer.

Eind mei organiseerde het regionale centrum voor internationale samenwerking COS in Utrecht een conferentie over remittances. Bedoeling van die conferentie, althans zo werd gezegd in een radioprogramma dat me toevallig ter ore kwam, was om te kijken hoe de traditionele hulporganisaties remittances kunnen gebruiken bij hun armoedebestrijding.

Sterk stijgende voedselprijzen duwen honderden miljoenen mensen onder de armoedegrens. De voedselcrisis in het armste deel van de wereld, waar twee-derde van de ruim zes miljard wereldburgers wonen, slaat hard toe.

Een bruin brood kostte bij mijn Oekraïense bakkertje aan East Ninth Street in Manhattan lange tijd 1,50 dollar. Afgezien van het 'dollarmenu' bij McDonalds aan de overkant van de straat is voor zo weinig geld in New York nauwelijks iets te eten te krijgen.

Zestig jaar geleden werd de staat Israël gesticht. Voor een op dat moment op vreselijke wijze geslagen groep, de Joden, was het een hoopvol moment. Voor een andere, in het Westen op dat moment zo goed als onbekende groep, later bekend geworden als de Palestijnen, was het 't begin van veel ellende.

Modderige vlaktes vol krotten van karton en stukjes hout aan de randen van dodelijk arme derdewereldsteden: het zijn Beloofde Landen voor stoeten mensen uit nóg armere steden in nóg armere landen.

Waarom krijgt Zimbabwe zoveel meer aandacht dan willekeurig welk ander Afrikaanse land? In Congo zijn de laatste tien jaar door honger en ziekte minstens vier miljoen doden gevallen, in Ivoorkust is oorlog, in Tsjaad en Soedan wordt gevochten en acceptabele regimes in Ethiopië, Oeganda en Rwanda transformeerden in hele en halve dictaturen.

Bekeken door een roze feestbril, zien we een 3700 man sterke EUFOR-troepenmacht opmarcheren naar oorlogsgebied Tsjaad om er vluchtelingen en ontheemden te beschermen. Nederlandse militairen doen mee. Een humanitair succesverhaal kan ons Kabinet best gebruiken nu de missie in Uruzgan kampt met tegenslag.

Opnieuw duikt er een politiek groepering op die eens flink wil gaan hakken in het bedrag dat we jaarlijks uitgeven aan ontwikkelingshulp. Rita Verdonk's TON wil twee-derde afhalen van het bedrag, dat , zoals bekend, gebaseerd is op 0,8 procent van ons bruto nationale product.

De opstelling tegenover de Olympische Spelen brengt een oud dilemma met zich mee: meedoen en eventueel van binnenuit hervormen of verkondigen dat veranderingen alleen tot stand komen via een principiële opstelling en dus niet meedoen? Voor beide houdingen valt veel te zeggen.

De vorige maand verschenen evaluatie van het Afrikabeleid tussen 1998 en 2006 van het ministerie van Buitenlandse Zaken geeft een schokkend beeld van de wispelturigheid van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking. Er is, schrijft de dienst, 'te veel beleid' gemaakt.

Vierendertig mensen in het cachot gesmeten tijdens voedselrellen in Marokko. Zes doden bij straatgevechten in Jemen na verdubbeling van de broodprijzen. Indonesië verhoogt voedselsubsidies na volksprotesten.

Er is iets fundamenteel mis met het imago van de hulpsector. De weerzin van de Nederlander tegen de manier waarop de hulporganisaties geld werven, groeit nog steeds, zo blijkt uit het vorige maand in onzeWereld gepubliceerde onderzoek 'Doet u genoeg voor een betere wereld?'

De Wilders- c.q. cartooncrisis plaatst ontwikkelingswerkers voor een tweevoudig dilemma. Om te beginnen kunnen ze nauwelijks anders dan partij kiezen en als ze dat doen, raken ze waarschijnlijk met hun wereldbeeld in de knoop.

Op 27 december ging Kenia naar de stembus, maar de Kenianen zijn nog altijd niet bekomen van de schrik. De volgens de oppositie frauduleus tot stand gekomen herverkiezing van president Mwai Kibaki leidde tot grootschalig oproer en 'etnische strijd'.

Op hun veroveringstocht naar de hoofdstad N'djamena, begin februari, maakten Tsjadische rebellen tussenstops in vluchtelingenkampen langs de route. Ze sloegen er eten voor onderweg, satelliettelefoons, geld, medicijnen, verbandmiddelen en radio's in, geroofd van internationale hulporganisaties die werken in de kampen.

De jaarlijkse onzeWereld-peiling 'Doet u genoeg voor een betere wereld?' was goed voor veel en nogal verschillende reacties in de media en in de hulpsector.

Je zag het aankomen: 1,5 miljoen mensen op een strookje land van nog niet een kwart van de provincie Utrecht. Meer dan 4000 mensen per vierkante kilometer (Nederland heeft er nog geen 400) maar een economie die een dergelijke naam niet eens verdient.