Er is speelgelegenheid in Mosuril: voor de kinderen. Een kennis die hier op bezoek was, zei eens dat je kunt zien hoe ver een land ontwikkeld is door te kijken naar de leeftijd van de jongens die met zelfgemaakt speelgoed langs de weg spelen.
Dat zei hij toen hij een jongen van zeker zeventien vrolijk met een liefdevol opgepoetste stok een lekke fietsband als een hoepel zag voortrollen, terwijl zijn vriendje met een houten vrachtautootje achter hem aan kwam. 'In Londen zou een jongen van die leeftijd niet dood gezien willen worden met speelgoed', zei de kennis.
Maar zoals het hier in het noorden van Mozambique normaal is dat 's avonds hele families zonder licht voor hun lemen hut zitten of slapen, zo is het ook volkomen normaal dat lange slungels met speelgoed spelen waar je elders in de wereld kinderen van vijf mee ziet. Je vraagt je af wat de kinderen van vijf in Mossuril dan hebben. Het antwoord is meestal dat de kleintjes helemaal geen speelgoed hebben.
Dat is een van de redenen waarom de Stichting DOEN en de Teranstichting de handen ineen hebben geslagen om gemeenschapscentra op te richten waar ook de buurtkinderen kunnen komen spelen. Het eerste centrum van de keten, dat in 2008 werd geopend, staat naast de zijingang van de hotelschool in Cabaceira Grande. Op basis van het openingsfeest zou je zeggen dat honderden dorpelingen regelmatig naar deze nieuwe verzamelplaats zouden stromen. Maar de overtuiging dat luxe in welke vorm dan ook niet voor hen bestemd kan zijn, bleek zo diep geworteld dat het nog een jaar duurde voordat er spontaan gebruik werd gemaakt van de nieuwe recreatie faciliteit. Recreatie met alle bijbehorende spullen is voorbehouden aan hun voormalige Portugese onderdrukkers en hun opvolgers, de akunha (blanken, buitenlanders).
Dreigen
Dus op de verzekering dat dit hun ruimte was, hun eigen verantwoordelijkheid, en dat ze die net zo konden gebruiken als ze zelf wilden, mits de spullen na afloop maar weer in de speciale opbergruimte van het centrum terugkomen, reageerden de dorpsmoeders met knikjes en totaal ongeloof. Alle informatie werd in het Macua gegeven door de twee dorpsmoeders, die in eerste instantie de leiding kregen over het Centro. Doordat mijn beheersing van het plaatselijke Macua-dialect niet bepaald optimaal is, wist ik niet dat de twee directrices de dorpelingen daarbij dreigden met vreselijke 'nadelige gevolgen' als er ook maar iets kwijtraakte of beschadigd of gestolen werd.
Dreigen is in Afrika al zó lang de gebruikelijke methode van bestuur dat iedereen het voorbeeld volgt: wie aan de macht komt, begint meteen zijn ondergeschikten de stuipen op het lijf te jagen. We moeten daar continu tegen vechten bij onze langzame, moeizame pogingen op de hotelschool om lagere leidinggevenden op te leiden. De ladder waarlangs je naar boven moet om aan de armoede te ontsnappen, is glibberig, en wie boven staat voelt zich vaak gerechtigd op de vingers te trappen van de minder bevoorrechte mensen die hem proberen te volgen.
In het nieuwe gemeenschapscentrum was veel belangstelling voor een cursus van onze vrijwilliger Paul, een Nederlandse bioloog, over het gebruik van de microscoop voor het testen op malaria. Ook speciale campagnes, zoals het uitdelen van brillen van de Lions Club in Muiden, waren een doorslaand succes, net als de vertelavonden met de bejaarden. Maar toen de dozen met gedoneerde spullen waren dichtgemaakt en opgeborgen, leken de muizen en termieten vrij spel te hebben, in plaats van de dorpelingen zelf.
Alle spullen bleef dus netjes in het magazijn, tenzij het schoolpersoneel of de vrijwilligers persoonlijk een bijeenkomst of evenement organiseerden. De inventarislijsten konden keurig worden afgevinkt, en omdat de meeste dorpelingen te bang waren om op bezoek te komen, besteedden de directrices hun tijd aan tuinieren en het bekijken van Zuid-Afrikaanse vrouwentijdschriften.
Het ijs werd uiteindelijk gebroken door de donatie van de doos met tijdschriften, en niet door alle nieuwe spullen en apparatuur. Langzaam maar zeker kwam er een stroompje bezoekers op gang. De twee directrices, die beiden uitstekend kunnen lezen, kwamen in actie en begonnen op de markt tips, roddels en verhalen rond te strooien. Waarschijnlijk gestimuleerd door het feit dat hun baan op het spel stond als ze geen gebruikers binnenhaalden, wisten ze de angst weg te nemen: de nieuwsgierigheid won het en een groepje vrouwen kwam naar het centrum om vol verwondering de buitenlandse glamourfoto's te bestuderen alsof het om science fiction ging.
Liters sap
De catalysator was de hulp van internationale vrijwilligers, een broodnodig ingrediënt. Het zijn er te veel om ze hier allemaal met name te noemen en te bedanken, maar zij hebben het project van de grond getild door weken achter elkaar de plaatselijke bevolking te achtervolgen in het kader van gemeenschapswerk. En zo kwam er een vaste speelgelegenheid en begonnen de ouderen in te zien dat ze werkelijk de trotse eigenaren waren van de ingelijste teksten uit de Koran, de matten en de borden, de potten en de pannen, de radio en de boeken van hun eigen club.
Het is nog steeds niet de club waar iedereen zomaar kan binnenvallen die ons oorspronkelijk voor ogen stond, maar de club heeft wel een eigen strikte hiërarchie met elf officiële functies, waaronder die van hoofdverteller,
penningmeester, magazijnopzichter en voorzitter, die op hun eigen, voor mij ondoorgrondelijke wijze, hun bijeenkomsten beleggen.
Iedere zaterdagochtend worden er voor de kinderen liters sap en broodjes klaargemaakt en worden de kratten met speelgoed en spelletjes uitgepakt. En iedere zaterdagochtend wordt het centrum overgenomen door een stuk of tweehonderd magere kinderen. Ze hebben buiten de directrices om hun eigen groepsmentors en dansleiders aangesteld.
Zo is de brug tussen rijk en arm toch weer geslagen door vrijwilligers die alleen maar een handje hoeven te helpen om talloze kinderen de ladder naar een betere toekomst op te trekken. We hebben er voor elk centrum minstens twee nodig en we hebben vijf centra gepland. Iedereen die een videorecorder kan bedienen, een legpuzzel kan leggen, broodjes kan snijden, van mensen houdt en wil helpen, is hier welkom voor een maand of twee, of zes, om aan allerlei initiatieven te werken die kunnen worden gerealiseerd als iemand zich erom bekommert, totdat een plaatselijke leider het stokje kan overnemen.
|
Lisa's verlanglijstje
Stuur dvd's, documentaires, voetballen, prentenboeken, poppen en andere dingen voor de kinder naar:
Caixa Postal 81
Ilha de Moçambique,
Província de Nampula,
Mozambique
U kunt ook een donatie storten op bankrekening 599111585 t.a.v. Stichting Teran Foundation.
De website van Hotel Sunset Boulevard is volgende week beschikbaar. Neem via www.hotelsunsetboulevard.com een kijkje bij het hotel, de stranden, de gemeenschap en onze projecten.
|
